ความหมายของการจูงใจ

 

          การจูงใจ (Motivation) ได้มีผู้ให้ความหมายไว้ต่างๆ กันมากมาย ดังนี้

 

          1.  โมเวนและไมเนอร์ (Mowen and Minor. 1998:160)  ได้ให้คำนิยามไว้ว่า การจูงใจหมายถึง สภาวะภายในของบุคคลได้รับการกระตุ้น เพื่อผลักดันให้บุคคลนั้นแสดงพฤติกรรมออกมาโดยมีทิศทางเพื่อให้บรรลุตามเป้าหมายที่มุ่งหวัง (goal-directed behavior) การจูงใจประกอบด้วย แรงขับ (drives) ตัวกระตุ้น (urges) ความปรารถนา (wishes) หรือความต้องการอยากได้ (desires) เป็นจุดเริ่มต้นที่จะเป็นแรงผลักดันให้เกิดการเคลื่อนไหวภายในร่างกาย อย่างมีลำดับขึ้นตอนนำไปสู่การแสดงพฤติกรรม

 

          2.  โฮเยอร์และแม็คอินนีส (Hoyer and MacInnis. 1997) ได้ให้นิยามไว้ว่า การจูงใจคือ แรงผลักดันภายในบุคคล (inner force) อันก่อให้เกิดผลสะท้อนกระตุ้นให้บุคคลแสดงพฤติกรรมเพื่อมุ่งไปสู่เป้าหมาย ผู้บริโภคที่ได้รับการจูงใจ จะเกิดพลังผลักดันให้เกิดความพร้อม ความเต็มใจ ที่จะแสดงกิจกรรมอย่างหนึ่งอย่างใดออกมา

 

          จากคำนิยามความหมายของการจูงใจดังกล่าว ก็พอจะสรุปเป็นความคิดรวบยอดได้ว่า การจูงใจ หมายถึง แรงผลักดันภายในบุคคล อันเกิดจากกลไกลภายในร่างกายได้รับการกระตุ้น จนกลายเป็นเหตุจูงใจให้บุคคลนั้นแสดงพฤติกรรมออกมา โดยมีทิศทางมุ่งไปสู่เป้าหมาย

          การจูงใจ (Motivation) กับ แรงจูงใจ (motive) คำ 2 คำนี้ มักจะใช้กันอย่างสับสน เพราะมีความสัมพันธ์กันจนแยกความหมายออกจากกันค่อนข้างยาก แต่ตามแนวความคิดของ ฮอว์กินส์ เบสท์ และโคนีย์ (Hawkins, Best and Coney. 1998:366) ได้ให้ความหมายไว้ว่า การจูงใจ เป็นเหตุผลเพื่อการแสดงพฤติกรรม (reason for behavior) ส่วน แรงจูงใจ  เป็นแรงผลักดันภายในที่ไม่สามารถสังเกตเห็นได้ (an unobservable inner force) ที่ได้ก่อตัวขึ้นจนกลายเป็นแรงกระตุ้น และบังคับให้บุคคลแสดงพฤติกรรมตอบสนอง โดยมีการกำหนดทิศทางการตอบสนองนั้น แรงจูงใจจึงประกอบด้วยองค์ประกอบ 2 อย่างคือ กลไกที่จะกระตุ้นร่างกายให้เกิดพลังงาน และแรงผลักดันเพื่อกำหนดทิศทางการใช้พลังงานนั้น (Loudon and Della Bitta. 1993:322)